Auteur Nora Bossong over een nieuwe generatie politici | Boeken | DW

Auteur Nora Bossong over een nieuwe generatie politici |  Boeken |  DW

Nora Bossong is een van de belangrijkste Duitse intellectuelen. De schrijver was twee jaar lid van het presidium van het Duitse PEN-centrum en zet zich al jaren in voor democratie, vrede en mensenrechten. Onlangs publiceerde ze een non-fictieboek over haar generatie, “The Supple”. Daarmee bedoelt ze de 40-jarigen die nu aan het roer van de macht staan ​​in Duitsland, zoals minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock of minister van Financiën Christian Lindner. Voor haar boek vergezelde ze tal van Duitse politici tijdens de afgelopen verkiezingscampagne.

DW: Mevrouw Bossong, in uw meest recente boek schrijft u over de nieuwe generatie politici in Duitsland: ze zijn “soepel”, consensusgericht, bereid om compromissen te sluiten, maar ze missen ook houding en volwassenheid. U omvat ook minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock. Hoe beoordeelt u de acties van deze politici in het licht van de agressieoorlog van de Russische president Poetin?

Nora Bossong: Een paar weken geleden was ik erg kritisch over het optreden van onze politici. Gelukkig hebben ze hun beleid sindsdien gewijzigd: het gedrag van minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock en kanselier Olaf Scholz was de laatste tijd zeer bepalend. Je bent erin geslaagd om buiten de kaders te denken.

Toen ze bijvoorbeeld besloten tot uitgebreide sancties tegen Rusland, de stopzetting van de Nord Stream 2-gaspijpleiding en wapenleveringen aan Oekraïne, waarmee een keerpunt in het Duitse buitenlands beleid werd ingeluid. Op 63-jarige leeftijd behoort Olaf Scholz niet meer tot de “soepele” generatie, maar u, mevrouw Bossong, wel. Hoe ervaart u persoonlijk de agressieoorlog tegen Oekraïne?

Ik was aanvankelijk in een shocktoestand, die nu wat minder wordt. Ik ben altijd opgekomen voor democratie, vrijheid, vrede. Om dat plotseling te zien instorten, hoe de taal van geweld zoveel luider en onvoorwaardelijker is dan wat we probeerden op te bouwen, roept natuurlijk vragen op: wat hebben we verkeerd gedaan? Hebben we vrede en democratie als vanzelfsprekend beschouwd? Misschien accepteerden we ze te passief, een zelfbedieningsdemocratie om zo te zeggen.

Nora Bossong’s boek “The Smooth Ones” werd op 24 februari gepubliceerd

Als schrijver zette je je in voor vrede, democratie en mensenrechten en was je ook lid van het dagelijks bestuur van de Duitse PEN. Hoe kijk je als schrijver naar de situatie?

Bossong: Ik begrijp waarom sommigen hopeloos zijn als het om literatuur gaat. Alle teksten over vrede, alle politiek geëngageerde schrijvers waren er eerder en konden de oorlog niet voorkomen. Je zou twee dagen poëzie kunnen voorlezen aan Vladimir Poetin – ik denk niet dat dat zijn houding zou veranderen. Maar het is geen kwestie van of/of. Literatuur en poëzie zijn een bouwsteen van de democratie die heel belangrijk is. Als er een paar stenen op de verkeerde plek ontbreken, stort het hele huis in.

Terug naar de politiek: wat kunnen mensen in binnen- en buitenland in de toekomst verwachten van de “soepele” politici in Duitsland?

Wat we van deze generatie kunnen verwachten, is de terugkeer van een langetermijnperspectief in de politiek – politici zullen weer vooruit denken. De gesprekken die ik met deze generatie had, hebben me altijd één ding duidelijk gemaakt: voor velen van hen zijn de jaren negentig, die zij als relatief veilig beschouwden, ook een verplichting. Het overheersende gevoel is: “We moeten nu echt onze verantwoordelijkheid nemen, juist omdat we het geluk hebben gehad om in zo’n vredige tijd in Duitsland te zijn opgegroeid.”

Hoe zal haar beleid verschillen van dat van Angela Merkel, de vorige kanselier?

Ik waardeer Angela Merkel om veel dingen, maar als er één ding is dat ik over haar kan bekritiseren, dan is het dat ze alleen maar reageerde op crises en daarmee eigenlijk het punt miste dat je de politiek opnieuw vorm moet geven voor de toekomst. Een beleid dat weer een visie durft te hebben, dat is wat nodig is. We hebben het juist nodig omdat zoiets oriëntatie biedt, en niet in de passieve zin van “iedereen loopt gewoon achter de leider van de roedel aan”, maar omdat het tegengaat wat we de laatste tijd zo vaak hebben gehad: angst voor de toekomst.

Wat de afgelopen weken niet had mogen afnemen.

Natuurlijk was de angst voor de toekomst ook terecht. Er zijn dingen waar we ons echt zorgen over moeten maken, met name klimaatverandering en veiligheidsbeleid. Dit zijn twee onderwerpen die, vooral in Duitsland, lange tijd verzwegen zijn.

Is jouw generatie klaar om deze visies waar te maken?

De kracht van de “soepele” generatie is hun ideologievrije denken. Men heeft de neiging om te kijken naar wat verbindt in plaats van wat verdeelt. De huidige regeringscoalitie in Duitsland laat dat duidelijk zien, en ik denk dat dat op dit moment heel belangrijk is, ook voor de samenleving als geheel. We ervaren momenteel een aanval op ons begrip van vrijheid, de rechtsstaat en democratie; een dreiging van een autocratische, agressieve persoon die de invasie van een soeverein land initieerde en uitvoerde. Ik zou willen dat we allemaal nader zouden kijken naar wat ons als democratische mensen en als Europeanen verenigt.

Wat is het dat ons verbindt?

Het verlangen naar een Europa met weinig grenzen, een Europa dat met elkaar praat en zoveel mogelijk mensen perspectief biedt op vrijheid. Een democratie waar echt iedereen aan mee kan doen, niet in de zin van een onliberale democratie zoals die van Viktor Orban in Hongarije. Maar wat de democratische participatie betreft, is er in Duitsland nog ruimte voor verbetering. Allereerst moeten mensen kunnen meedoen. Dat betekent opleiding, maar ook sociaal zelfvertrouwen. Als kinderen al hebben verloren omdat hun ouders in de verkeerde buurt wonen en ze naar de verkeerde basisschool gaan, dan ondermijnt dit dit idee van participatie.

In uw boek schrijft u dat wat we missen, ideeën voor de toekomst zijn. De generatie van het soepele heeft zich gevestigd in het mogelijke. Wat zie je als je in de toekomst kijkt?

Mijn antwoord van vandaag is anders dan twee weken geleden. Ik zie het gevaar dat alles waar in de jaren negentig op werd gehoopt, misschien te vroeg op gehoopt, deze triomf van de democratie en de rechtsstaat, nu ernstig in twijfel wordt getrokken. De utopie waar ik me tegen wil verzetten is deze: het gaat ons lukken om weer bewuster te worden van het politieke denken en ons te richten op politieke actie.

Hoe moet deze actie eruit zien?

Dat zou een actie moeten zijn die verder gaat dan het toevoegen van een Oekraïense vlag aan mijn Facebook-profielfoto. Er moet opnieuw met een zekere ernst over worden nagedacht. Niet dit impulsief weggooien van meningen, dat is geen politieke houding, dat is politieke betrokkenheid. Ik zou een politiek denken willen dat ook verder gaat dan de horizon, en een afwijking van het perspectief dat alleen kijkt naar de eigen vier muren, de eigen voortuin.

Hoe leidt dit tot een betere toekomst?

Ik hoop dat op het moment dat we politieke actie voor onszelf herontdekken, we ook in de toekomst vreugde zullen herontdekken. Want dan komt het niet meer zomaar over ons heen als het lot, we kunnen het vormgeven. We kunnen allemaal politiek actieve mensen zijn, en alleen dan ervaren we een grote dimensie van wat het betekent om mens te zijn. Dat zou mijn hoop en visie voor de toekomst zijn.

Het interview werd afgenomen door Christine Lehnen. “The Supple – My Generation and the New Seriousness of Life” van Nora Bossong werd op 24 februari 2022 in het Duits gepubliceerd door Ullstein-Verlag.

Related Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published.